Wat is het verschil tussen keramische en porseleinen tegels?

Je staat in de showroom, of je scrolt door een catalogus, en je ziet het steeds staan: keramisch of porselein. Twee termen die door elkaar worden gebruikt, maar die absoluut niet hetzelfde zijn. En dat verschil maakt weldegelijk uit, zeker als je wil dat je vloer of wand er over tien jaar nog goed uitziet.

Dit artikel legt precies uit wat het verschil is, wanneer je welk materiaal kiest, en waar je op moet letten als je straks naar de winkel gaat.

Wat zijn keramische tegels?

Keramische tegels worden gemaakt van klei, vermengd met andere natuurlijke materialen zoals kwarts en veldspaat. Het mengsel wordt gevormd en gebakken in een oven, waarna er een glazuurlaag op wordt aangebracht. Die glazuurlaag geeft de tegel zijn kleur, patroon en bescherming.
De baktemperatuur ligt bij keramische tegels relatief laag, tussen de 1.000 en 1.150 graden Celsius. Dat heeft een directe invloed op de eigenschappen van de tegel.
Keramische tegels zijn iets poreuzer dan porseleinen tegels. Dat betekent dat ze vocht iets sneller opnemen, wat je moet meewegen bij de keuze voor natte ruimtes zoals een badkamer of buitengebied.

Typische kenmerken van keramische tegels:

• Lichtere en soepelere verwerking door hun gewicht
• Makkelijker te snijden, wat voordelen biedt bij doe-het-zelf-klussen
• Iets hogere vochtopname (tussen de 3% en 10%)
• Over het algemeen goedkoper dan porselein
• Breed assortiment in kleuren, formaten en afwerkingen

Wat zijn porseleinen tegels?

Porselein is technisch gezien ook keramiek, maar dan van een hogere kwaliteit. Het wordt gemaakt van fijnere kleisoorten, waaronder kaolien, en gebakken op aanzienlijk hogere temperaturen: tussen de 1.200 en 1.400 graden Celsius.

Door die hogere baktemperatuur smelten de mineralen beter samen. Het resultaat is een tegel die veel dichter van structuur is, nauwelijks vocht opneemt (minder dan 0,5%) en aanzienlijk harder is dan standaard keramiek.

Porseleinen tegels zijn er in twee varianten: geglazuurd en ongeglazuurd. Geglazuurde porseleinen tegels hebben een decoratieve toplaag, vergelijkbaar met keramiek. Ongeglazuurde porseleinen tegels hebben door en door dezelfde kleur en textuur, waardoor slijtage nauwelijks zichtbaar is.

Typische kenmerken van porseleinen tegels:

• Vochtopname onder de 0,5%, waardoor ze uitermate geschikt zijn voor vochtige ruimtes en buiten
• Hoge slijtvastheid, ideaal voor drukke vloeren
• Zwaarder dan keramiek, wat de verwerking iets complexer maakt
• Geschikt voor vloerverwarming vanwege hun dichtheid
• Verkrijgbaar in grote formaten, waaronder XXL-formaten
• Gemiddeld hogere aanschafprijs, maar langere levensduur

Het verschil tussen keramische en porseleinen tegels

Het meest tastbare verschil tussen keramisch en porselein zit in twee meetbare eigenschappen: vochtopname en hardheid.

Vochtopname wordt uitgedrukt als percentage van het gewicht van de tegel. De Europese norm EN 14411 deelt tegels in op basis van dit percentage:

• Groep BIa (porselein, geperst): minder dan 0,5%
• Groep BIb: 0,5% tot 3%
• Groep BII: 3% tot 6%
• Groep BIII: meer dan 6%

Porseleinen tegels vallen altijd in groep BIa. Keramische tegels zitten vaker in BIb of BIII.

Hardheid wordt gemeten via de Mohs-schaal. Porseleinen tegels scoren hier gemiddeld hoger, wat directe invloed heeft op hun slijtvastheid. Voor een drukke gang of keuken maakt dat een merkbaar verschil over de jaren.

Wanneer kies je voor keramische tegels?

Keramische tegels zijn een uitstekende keuze als je zoekt naar een betaalbaar, veelzijdig materiaal voor minder belaste ruimtes. Denk aan:

• Wandtegels in de badkamer of keuken. Wanden worden minder belast dan vloeren en komen minder in contact met water dan een vloer. Keramiek is hier volkomen geschikt en biedt een breed kleurenpalet en meer ontwerpvrijheid per euro.
• Slaapkamers en woonkamers. In droge binnenruimtes die niet intensief worden belopen, presteert keramiek prima. Je kunt prima kiezen voor een mooier patroon of kleur voor minder geld.
• Kleine renovatieprojecten met een strak budget. Keramiek is makkelijker te verwerken en lager geprijsd. Voor een doe-het-zelver of een beperkt budget is dat een relevant voordeel.

Wanneer kies je voor porseleinen tegels?

Porselein is de betere keuze als je zekerheid wil op de lange termijn, zeker in situaties die wat meer eisen stellen aan het materiaal.

• Badkamervloeren en douches. De lage vochtopname van porselein maakt het bij uitstek geschikt voor natte omgevingen. Schimmel en vochtschade vormen veel minder snel een risico.
• Keukenvloeren en gangen. Ruimtes die intensief worden belopen, hebben baat bij de hogere slijtvastheid van porselein. Het materiaal blijft er langer fris uitzien.
• Buitengebied. Terras, oprit of balkons: voor buiten is porseleinen tegel de standaard. De lage vochtopname voorkomt dat water in de tegel trekt en bij vorst schade aanricht. Vorstbestendigheid is bij keramiek zelden gegarandeerd, bij porselein (vochtopname onder 0,5%) wel.
• Vloerverwarming. De dichtheid van porselein geleidt warmte efficiënter door dan keramiek. Je vloerverwarming werkt daardoor effectiever en energiezuiniger.
• XXL-formaat tegels. Wil je grote tegels van 60x120 cm, 80x160 cm of nog groter? Dan heb je het bijna altijd over porselein. Die formaten worden vrijwel uitsluitend in porselein aangeboden vanwege de benodigde sterkte.

Wat zeggen de normen?

In Nederland en België worden tegels getest en geclassificeerd volgens Europese normen. De meest relevante voor consumenten zijn:

EN 14411 bepaalt de classificatie op basis van vochtopname en fabricagemethode. Als je een tegel koopt, staat dit ergens op de verpakking of in de productspecificaties. BIa betekent porselein; een hogere groepsaanduiding betekent meer vochtopname.

PEI-klasse (slijtvastheid): Dit getal loopt van 0 tot 5 en geeft aan hoe slijtvast de bovenkant van de tegel is. PEI 0 is alleen geschikt voor wandtegels. PEI 4 of 5 gebruik je voor commerciële ruimtes of zwaar belaste vloeren. Voor een gewone woning is PEI 3 in de meeste situaties voldoende.

R-klasse (antislip): Belangrijk voor vloertegels in natte ruimtes en buiten. R9 is de minimale klasse voor een badkamervloer. R11 of hoger gebruik je buiten of in een garage.

Bij Tegelcentrum Siddeburen staan deze technische specificaties altijd vermeld bij het product, zodat je precies weet waar je aan toe bent.

Veelgestelde vragen over keramische en porseleinen tegels

Kan ik keramische tegels buiten gebruiken?

Dat hangt af van de vochtopname. Keramische tegels met een hoge vochtopname zijn niet vorstbestendig en daardoor niet geschikt voor buiten. Vraag altijd naar de vochtopname en de vorstbestendigheid. Porseleinen tegels met een vochtopname onder 0,5% zijn de veilige keuze voor buiten.

Zijn porseleinen tegels altijd duurder?

Meestal wel, maar het verschil is lang niet altijd zo groot als mensen denken. Bovendien is de levensduur van porseleinen tegels aanzienlijk langer, wat de totale kosten over de jaren relativeert.

Kan ik porseleinen tegels zelf leggen?

Ja, maar het vraagt iets meer gereedschap en precisie dan keramiek. Porseleinen tegels zijn harder en zwaarder, wat het snijden en tillen iets bewerkelijker maakt. Een kwaliteitszaag met diamantblad is een must.

Moet ik porseleinen tegels impregneren?

Ongeglazuurde porseleinen tegels worden soms licht geïmpregneerd om vlekken te voorkomen, zeker in keukenomgevingen. Geglazuurde porseleinen tegels hebben die bescherming al via de glazuurlaag. Keramische tegels met glazuur hebben in principe ook geen extra impregnering nodig.

Op zoek naar keramische of porseleinen tegels?

Bij Tegelcentrum Siddeburen hebben we een ruim assortiment tegels. Of je nu op zoek bent naar een puur functionele badkamertegel of een grote porseleinen vloertegel voor je woonkamer. Wil je persoonlijk advies over welk materiaal het beste past bij jouw project? Kom dan langs in onze showroom in Siddeburen en bekijk ons volledige tegelaanbod en laat je inspireren. Wij helpen je graag verder.